Hoofdstuk 5 — Printers (inkjet) & kleur

Kleur bij print ontstaat niet met licht, maar met inkt op papier. We bekijken subtractieve menging (CMY) en waarom er ook zwart (K) bestaat. Daarna tonen we met een didactische demo hoe dots samen een kleurvlak vormen.

1. Van licht naar inkt

Op een scherm ontstaat kleur door licht toe te voegen (RGB, additief). Bij print ontstaat kleur door licht te absorberen met inkt op papier (CMYK, subtractief).

Onthoud
  • Scherm: kleur = licht toevoegen (RGB).
  • Print: kleur = licht wegnemen (absorberen) met inkt (CMYK).

Papier reflecteert invallend wit licht. Inkt bepaalt welke golflengtes worden geabsorbeerd en welk licht terug naar het oog wordt gereflecteerd.

2. Subtractieve menging (CMY) + zwart (K)

Inkjetprinters werken met cyaan, magenta en geel. Die inkten kleuren het papier door van het invallende witte licht telkens een deel te absorberen. Wat níét geabsorbeerd wordt, wordt teruggekaatst — en dat is de kleur die je ziet.

  • Cyaan neemt vooral rood weg.
  • Magenta neemt vooral groen weg.
  • Geel neemt vooral blauw weg.
Waarom bestaat zwart (K)?

In theorie kan C+M+Y samen zwart geven, maar in de praktijk wordt dat vaak donkerbruin of grauw. Daarom is er een aparte zwarte inkt (K): meer contrast, scherpere tekst en minder kleurinkt verbruiken.

CMY: (0%, 0%, 0%) K: 0% HEX: #FFFFFF
0%
0%
0%
0%

Didactisch model: we tonen het principe “meer inkt = meer absorptie”. In realiteit bepalen papier, inkt, printer, dot gain en kleurprofielen het resultaat.

Didactische presets

Presets zijn vereenvoudigd (geen kleurbeheer). Ze tonen het principe.

Let op (belangrijk misverstand)

Bij print “mengen” kleuren meestal niet als verf in één plas. Het effect ontstaat doordat heel kleine dots samen een kleurvlak vormen, en je oog die details niet afzonderlijk ziet (optische menging).

3. Eén cluster dots — optische menging (didactisch)

Een inkjetprinter zet inkt neer als dots. Veel dots samen vormen een kleurvlak. Dit model laat zien hoe dekking (meer/minder dots) en dotafstand het uitzicht beïnvloeden.

CMYK: (0%, 0%, 0%, 0%) Dots: ready

Tip: Zet M + Y hoog om “rood” te benaderen. Zet K hoger voor meer contrast.

Regel dekking per inkt

0%
0%
0%
0%
60%
meer overlapgemiddeldmeer naast elkaar

Presets

Waarom lijkt dit “echt”?

We tekenen losse dots met een dekking (meer/minder stippen). Waar dots overlappen gebruiken we een multiply-blend (didactisch: alsof inkten semi-transparant zijn).

4. Quiz — kennischeck

Kies telkens het beste antwoord en klik op Score berekenen.

1) Kleur bij print ontstaat vooral door:

2) Welke inkt absorbeert vooral rood licht?

3) Waarom gebruiken printers zwart (K)?

4) Wat zet een inkjetprinter effectief op papier?

5) Het proces waarbij een beeld wordt omgezet naar dots heet o.a.: